Wszystko dla Boga i Polonii...

+ śp. ks. dr Edward Szymanek



Był niekwestionowanym przez nikogo filarem Towarzystwa Chrystusowego w powojennej historii zgromadzenia zakonnego. Był świadkiem wszystkich przemian ustrojowych w naszym kraju po zakończeniu II wojny światowej oraz walki władzy państwowej z Kościołem. Przeżywał to jako uczeń Niższego Seminarium Duchownego, kleryk Wyższego Seminarium Duchownego, a potem ksiądz: poczynając od wikariusza na parafii, następnie studia na KUL, stopnie naukowe, wykłady, redaktorstwo „Mszy Świętej”, oraz przełożeństwo zakonne poczynając od rektora seminarium – aż do przełożonego generalnego zgromadzenia. W tym wszystkim znajdował czas na wizytacje zagraniczne, pisanie artykułów naukowych, tłumaczenia tekstów biblijnych oraz duszpasterstwo w żeńskich zgromadzeniach zakonnych.

Ks. Edward Szymanek urodził się 9 lipca 1933 roku w miejscowości Przytoczno, gmina Łysobyki, pow. Łuków, woj. lubelskie. Syn Michała i Jadwigi z domu Broniek. W siódmym roku życia umarła mu matka, a ojciec po roku ożenił się po raz drugi i młody Edward wspominał, że nowa żona ojca traktowała go zawsze, jak swojego rodzonego syna. W Przytocznie ukończył sześcioklasową szkołę powszechną, a dalszą naukę kontynuował w Gimnazjum Handlowym w Łukowie. Po dwóch latach zmuszony był jednak z powodów finansowych przerwać naukę.

Od swojego, miejscowego księdza proboszcza dowiedział się, że Małe Seminarium w Poznaniu przyjmuje ministrantów z powołaniem kapłańskim. Skierował więc podanie do Poznania w którym napisał, że: „..jako ministrant pragnąłbym się uczyć, a nie mogę, gdyż rodzice są niezamożni i nie mają funduszu na dalsze kształcenie.. Dlatego proszę uprzejmie o przyjęcie mnie do Małego Seminarium…”. Po przyjęciu do Niższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego, kontynuował naukę w zakresie szkoły średniej. Po dwóch latach nauki przełożony Niższego Seminarium Duchownego, ks. Władysław Przybylski wystawił mu bardzo pozytywną opinię, w której m.in. napisał: „...typ bardzo wartościowy, wymaga opieki, aby się nie nadwyrężył..”. Ukończył wtedy tzw. małą maturę, po której napisał podanie do Przełożonego Naczelnego Towarzystwa Chrystusowego dla Wychodźców ks. Ignacego Posadzego (taka była wówczas nazwa), podanie prosząc o przyjęcie do zgromadzenia i zgodę na rozpoczęcie nowicjatu.

Po pozytywnym zaopiniowaniu 23 sierpnia 1949 roku został przyjęty Towarzystwa Chrystusowego i po krótkim aspirandacie 7 września 1949 roku rozpoczął w Ziębicach kanoniczny nowicjat.
Pod koniec nowicjatu, 27 sierpnia 1950 roku napisał w podaniu do Przełożonego Naczelnego prośbę: „…pragnę niniejszym zaświadczyć o swym powołaniu na kapłana – chrystusowca i stwierdzić silny zamiar oddania się służbie kapłańskiej w Towarzystwie Chrystusowym…”. Nowicjat został ukończony złożeniem 8 września 1950 roku w Ziębicach pierwszej profesji zakonnej.
Po jej złożeniu kontynuował dalszą naukę w zakresie szkoły średniej w Niższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Chrystusowego w Ziębicach, którą ukończył złożeniem wewnętrznego egzaminu maturalnego w 1951 roku.

Po maturze dalszą naukę kontynuował w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu, rozpoczynając 10 września 1951 roku dwuletnie studia filozoficzne. Studia te ukończył egzaminem tzw. philosophicum 12 czerwca 1953 r.
Następnie kontynuował czteroletnie studia teologiczne, ukończone ostatnim egzaminem tzw. rigorosum 22 marca 1956 r. Studia seminaryjne ukończył 29 marca 1957 r.

Podczas studiów seminaryjnych ponawiał dalsze śluby zakonne: II profesja 8 wrzesień 1951 r.; III 8 wrzesień 1952 r.; IV 8 wrzesień 1953 oraz 8 września 1954 r. profesja dozgonna – wszystkie składane w Poznaniu. W podaniu o dopuszczenie do profesji dozgonnej napisał: ...pragnę pójść za głosem Chrystusowym i w ten sposób przysporzyć mu chwały oraz zbawić duszę swoją...”.
Również w czasie studiów został wprowadzony w kolejne posługi kapłańskie oraz przyjął wyższe święcenia kapłańskie: tonsura 7 listopad 1953 rok abp Walenty Dymek; w dzień później 8 listopada ostiariat i lektorat również z rąk abpa W. Dymka. Egzorcystat i akolitat 3 września 1954 roku z rąk bpa Herberta Bednorza. Subdiakonat 15 kwietnia 1956 roku z rąk abpa W. Dymka i diakonat 10 czerwca 1956 roku z rąk bpa H. Bednorza. W podaniu do przełożonego generalnego z prośbą o dopuszczenie do święceń kapłańskich napisał: „…pragnę w charakterze kapłana pracować w Towarzystwie Chrystusowym dla Wychodźców.”. Święcenia kapłańskie przyjął 6 kwietnia 1957 roku z rąk ówczesnego wikariusza kapitulnego bpa Franciszka Jedwabskiego, były to pierwsze święcenia kapłańskie w odbudowanej i odnowionej po zniszczeniach wojennych katedrze poznańskiej.

Po święceniach kapłańskich oraz prymicjach w rodzinnej parafii oraz w kilku parafiach i domach zakonnych, 1 maja 1957 roku został skierowany na pierwszą swoją placówkę duszpasterska, na wikariat do Władysławowa. Pracował tam do połowy września tegoż roku, a 21 września 1957 roku na prośbę przełożonego generalnego ks. Ignacego Posadzego, został mianowany przez biskupa gorzowskiego Teodora Benscha wikariuszem współpracownikiem parafii pw. św. Józefa z rezydencją przy kościele św. Jana Chrzciciela w Stargardzie Szczecińskim. Obowiązki wikariusza objął 1 października 1957 roku. Obowiązujące egzaminy wikariuszowskie składał w tym czasie w Poznaniu. Wikariat w Stargardzie Szczecińskim był już jego ostatnią pracą w duszpasterstwie parafialnym.

Pismem przełożonego generalnego z 19 czerwca 1958 roku skierowanym do Kurii Biskupiej w Gorzowie Wlkp., został 30 sierpnia 1958 roku zwolniony z obowiązków wikariusza w Stargardzie Szczecińskim i z pracy w diecezji. Od Wikariusza Kapitulnego ks. Józefa Michalskiego otrzymał podziękowanie za pracę w diecezji i życzenia na dalszą pracę.

Jeszcze w czasie trwania duszpasterskiej pracy parafialnej, został w czerwcu 1958 roku skierowany przez przełożonego generalnego ks. I. Posadzego na studia w zakresie Biblii na Katolicki Uniwersytet Lubelski. Studia na Wydziale Teologicznym w latach 1958-1961 ukończył obroną pracy magisterskiej i licencjackiej pt. Chrystologiczna treść wyrażenia „pais Theou” w Dziejach Apostolskich (3,12-3,26).

Po obronieniu pracy magisterskiej, już 11 września 1961 roku, przełożony generalny zlecił mu prowadzenie wykładów z Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Chrystusowego. Wykłady te prowadził właściwie aż do końca swojego życia, a po obronieniu pracy doktorskiej prowadził również seminarium magisterskie i wielu kleryków pod jego kierunkiem pisało swoje prace dyplomowe.
Wykłady z zakresu Nowego Testamentu prowadził w WSD Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu, w WSD Księży Salezjanów w Lądzie oraz WSD Ojców Franciszkanów we Wronkach.

14 czerwca 1963 roku, przełożony generalny zlecił ks. Edwardowi dodatkowe obowiązki – został mianowany kierownikiem Zespołu Redakcyjnego miesięcznika „Msza Święta”. Obowiązki naczelnego redaktora pełnił do 1 sierpnia 1968 roku.

W czasie pełnienia powyższych prac i ciągle dochodziły kolejne mianowania i obowiązki od przełożonego generalnego ks. I. Posadzego:
26 listopada 1966 roku został mianowany członkiem Komisji dla opracowania modlitw Towarzystwa.
18 sierpnia 1967 roku został mianowany członkiem sekcji dla Spraw Formacji Kleryków i Przygotowania do Święceń.
1 września 1967 roku został mianowany członkiem Komisji dla Spraw Ślubów Zakonnych.
28 grudnia 1967 roku otrzymał pismo, iż według nowej ordynacji wyborczej został wybrany Delegatem na IV Kapitułę Generalną Towarzystwa Chrystusowego.

W 1968 roku obronił rozprawę doktorską na Wydziale Teologicznym KUL na podstawie pracy pt. Istota synostwa Bożego (Ga 3,26-27).

Nadzwyczajna IV Kapituła Generalna (bo przełożony generalny ks. Ignacy Posadzy złożył rezygnację z urzędu na rok przed ukończeniem swojej III kadencji generalskiej) obradowała w Poznaniu w lipcu 1968 r. Nowym przełożonym generalnym został wybrany ks. Florian Berlik, a ks. Edward Szymanek został 5 lipca 1968 roku wybrany I – szym Członkiem Rady Generalnej i wszedł w skład zarządu Towarzystwa Chrystusowego.

14 sierpnia 1968 roku otrzymał od przełożonego generalnego ks. F. Berlika pismo zwalniające go z obowiązków redaktora „Mszy Świętej” i jednocześnie mianującego go rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu oraz Dyrektorem Formacji przy Zarządzie Generalnym Towarzystwa.

W 1969 roku pogorszył się stan zdrowia wikariusza generalnego ks. Bronisława Bryi, wskutek czego podjął on decyzję o rezygnacji z pełnienia tej funkcji w zgromadzeniu.
Jako pierwszy radny Rady Generalnej Towarzystwa Chrystusowego, 3 września 1969 roku, przez przełożonego generalnego zgromadzenia ks. Floriana Berlika, został mianowany wikariuszem generalnym Towarzystwa Chrystusowego.
Równocześnie z tą samą datą otrzymał dekret zwalniający z obowiązków rektora Wyższego Seminarium Towarzystw, stanowiska Dyrektora Formacji przy Kurii Generalnej oraz Przewodniczącego Komisji Modlitw.

Po rezygnacji ks. Floriana Berlika z funkcji przełożonego generalnego Towarzystwa, w lutym 1970 roku odbyła się V Kapituła Generalna Towarzystwa Chrystusowego, na której przełożonym generalnym został wybrany ks. Wojciech Kania, a 23 lutego ks. Edward został wybrany wikariuszem generalnym Towarzystwa Chrystusowego.

Będąc wikariuszem generalnym wypełniał wszystkie obowiązki wynikające z ustaw zgromadzenia.
W lutym 1974 roku wyjechał do Australii, celem przeprowadzenia jubileuszowych rekolekcji wśród Polonii Australijskiej oraz wizytacji tej prowincji.

3 września 1974 roku, wikariusz generalny ks Edward Szymanek otrzymał specjalne pismo od przełożonego generalnego ks. W. Kani, że niezależnie od wszystkich uprawnień, jakie posiadał wikariusz generalny, został upoważniony i delegowany: „.. do korzystania ze wszystkich praw, upoważnień i przywilejów Przełożonego Generalnego, przysługujących na podstawie prawa kościelnego, Ustaw Towarzystwa, Reskryptu Apostolskiego Cum admotae i instrukcji Kongregacji Zakonów i Instytutów Świeckich Renovationis causam, z wyjątkiem tych uprawnień, które są wyraźnie zastrzeżone Przełożonemu Generalnemu, a których on delegować nie może…, delegowane uprawnienia odnoszą się nie tylko do kierowania sprawami Towarzystwa Chrystusowego w Polsce, ale także w poszczególnych Vice-Prowincjach za granicą…”.

W latach pełnienia urzędu, wielokrotnie wyjeżdżał w sprawach zakonnych i duszpasterskich do polonijnych placówek, zwłaszcza w Europie.

W czasie pełnienia urzędu wikariusza generalnego, 15 styczna 1975 roku Konferencja Plenarna Episkopatu powołała ks. Edwarda na Członka Komisji do Spraw Liturgicznych.

W lipcu 1976 roku odbył się w Poznaniu VI Kapituła Generalna Towarzystwa Chrystusowego, na której przełożonym generalnym został wybrany ks. Czesław Kamiński, a wikariuszem generalnym ks. Stanisław Stefanek. Ks. Edward przestał być wtedy wikariuszem generalnym i złożył też rezygnację z członkostwa w Komisji Liturgicznej Episkopatu Polski.

W rok po kapitule, 11 października 1977 roku, przełożony generalny ks. Czesław Kamiński mianował ks. Edwarda rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu.

17 stycznia 1978 roku, przełożony generalny powołał Komisję Modlitw Przełożony, a ks. Edward został mianowany przewodniczącym tej Komisji.
23 stycznia tegoż roku, przełożony generalny ks. Cz. Kamiński zwołał - zgodnie z ustaleniami na ostatniej Kapitule Generalnej – I Konferencję Towarzystwa Chrystusowego, a ks. Edward został mianowany stałym jej członkiem.

4 sierpnia 1980 roku, rektor seminarium ks. Edward został mianowany przewodniczącym Komisji Przedkapitulnej dla opracowania zagadnień dotyczycących praktyki życia zakonnego na placówkach duszpasterskich prowadzonych przez chrystusowców.

4 lipca 1980 roku, wikariusz generalny ks. Stanisław Stefanek został prekonizowany biskupem pomocniczym diecezji szczecińsko-kamieńskiej. Po tym wydarzeniu w Towarzystwie Chrystusowym, przełożony generalny ks. Czesław Kamiński, za zgodą Rady Generalnej mianował ks. Edwarda Szymanka Wikariuszem Generalnym Towarzystwa Chrystusowego i członkiem Rady Generalnej, pozostał także nadal rektorem Wyższego Seminarium Duchownego.
Po tej nominacji, 10 października 1980 roku, otrzymał specjalne pismo od prymasa Polski, kard. Stefana Wyszyńskiego, w którym napisał m.in.: „... Wyrażam radość z tej nominacji. Jest ona bowiem dowodem zaufania. Znana mi jest postawa kapłańska Księdza Doktora i Jego bogate doświadczenie w pracy naukowej, duszpasterskiej i administracyjnej. Ufam, że Ksiądz Doktor skutecznie będzie wspomagał Przełożonego Generalnego w pracy dla dobra Towarzystwa. Oddaje Księdza Doktora w macierzyńskie dłonie Maryi, naszej Jasnogórskiej Pani i na nowe prace w współbraci z serca błogosławię...”.

23 lutego 1981 roku został, zgodnie z zaleceniami II Konferencji Generalnej, mianowany przez przełożonego generalnego stałym członkiem Komisji Przedkapitulnej dla opracowania zasad teologii pastoralnej dla naszych duszpasterzy w Polsce i za granicą.

W lipcu 1983 roku odbyła się VII Kapituła Generalna Towarzystwa Chrystusowego, na której ks. Edward Szymanek 6 lipca został wybrany Przełożonym Generalnym Towarzystwa Chrystusowego. (Kapituła ta miała się odbyć zgodnie z Ustawami Towarzystwa w 1982 roku, jednak ze względu na wprowadzenie stanu wojennego w Polsce i trudnościami z przyjazdu na nią współbraci z zagranicy – została za zgodą Stolicy Apostolskiej przełożona o rok, a ks. Cz. Kamiński pełnił rok dłużej urząd przełożonego generalnego Towarzystwa).

Już w pół roku po wyborze na przełożonego Towarzystwa, 28 stycznia 1984 roku, ks. Edward wyjechał do Brazylii, celem dokonania wizytacji Prowincji Południowoamerykańskiej.

W tym samym roku został mianowany Członkiem Komisji Episkopatu Polski do Spraw Misji.

20 sierpnia 1987 roku wyjechał na trzy miesiące do Stanów Zjednoczonych i Kanady, celem dokonania tam wizytacji kanonicznej.

W następnym, 1988 roku, w lutym wyjechał na kolejne trzy miesiące do Australii, Nowej Zelandii i RPA, celem przeprowadzenia w tej Prowincji Towarzystwa wizytacji kanonicznej.

Po rozpadzie ZSRR, chrystusowcy powrócili do realizacji jeszcze przedwojennego celu Towarzystwa, jakim było przygotowanie duszpasterzy dla Wschodu. Ks. Edward Szymanek był pierwszym przełożonym generalnym, który 10 marca 1989 r. pojechał na Ukrainę, wraz z ks. Mieczysławem Piotrowskim i ks. Tomaszem Sielickim. Przybyli oni m.in do Murafy, gdzie usłyszeli od ks. infułata A. Chomickiego słowa, że teraz, kiedy chrystusowcy zaczęli być gośćmi w jego domu, jest spokojny o swoją owczarnię. Na pożegnanie otrzymał ks. Szymanek od ks. Chomickiego flagę radziecką, aby zawiesić ją w Domu Głównym Towarzystwa wśród flag tych państw, w których pracują chrystusowcy. Ks. Szymanek zapewnił zaś ks. Chomickiego, że odtąd chrystusowcy będą pamiętać o swojej misji na Wschodzie.

W lipcu 1989 roku odbyła się w Poznaniu VIII Kapituła Generalna Towarzystwa, na której przełożony generalnym został wybrany ks. Bogusław Nadolski, a wikariuszem generalnym ks. Bernard Kołodziej. Ks. Edward Szymane na tej Kapitule, 11 lipca 1989 roku, został wybrany II członkiem Rady Generalnej.

Po zakończeniu Kapituły Generalnej, już 24 lipca 1989 roku, ks. Edward został mianowany przez nowego przełożonego generalnego ks. B. Nadolskiego stałym członkiem Komisji Pokapitulnej do zakończenia prac nad Ustawami naszego zgromadzenia zakonnego.

Na IX Kapitule Generalnej, 11 lipca 1995 roku, przełożonym generalnym Towarzystwa został wybrany ks. Tadeusz Winnicki, wikariuszem generalnym ks. Antoni Klein, a ks. Edward Szymanek został wybrany I Radnym w Radzie Generalnej Towarzystwa.
10 stycznia 1996 roku, przez przełożonego generalnego, ks. Edward został mianowany stałym członkiem do spraw opracowania nowych modlitw Towarzystwa Chrystusowego.
3 lutego 1998 roku, został ks. Edward został mianowany przez przełożonego generalnego członkiem Komisji ds. Promocji chryzmatu zgromadzenia na terenie kraju. Przełożony w tym piśmie stwierdził, że „życie charyzmatem naszego Założyciela należy do istoty naszego życia zakonnego… młodemu pokoleniu chrystusowców winno się przybliżać te treści, by ubogaceni nimi mogli się dzielić w swojej pracy duszpasterskiej..”.
Od sierpnia do września 1998 roku, ks. Edward wyjechał na Białoruś, gdzie przeprowadzał rekolekcji dla sióstr zakonnych.
W kwietniu 2000 roku wyjechał do Brazylii, aby tam głosić rekolekcje dla współbraci.
6 lutego 2001 roku, został mianowany przez przełożonego generalnego, jego delegatem na Kapitułę Prowincjalną, Prowincji pw. Królowej Polonii Zagranicznej w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

Na kolejnej, X Kapitule Generalnej, która odbyła się w lipcu 2001 roku, przełożonym generalnym został ponownie wybrany ks. Tadeusz Winnicki, wikariuszem generalnym ks. Zbigniew Rakiej, a ks. Edward 11 lipca został kolejny raz wybrany I Radnym w Radzie Generalnej Towarzystwa Chrystusowego.
Po tej Kapitule, ks. Edward został mianowany przez przełożonego generalnego członkiem Pokapitulnej Komisji Prawnej.
3 września 2003 roku, otrzymał nominację na członka Komisji do przygotowania VI Konferencji Generalnej, która ma się odbyć w lipcu 2004 r.
30 stycznia 2004 roku, został mianowany Delegatem Przełożonego Generalnego na Kapitułę Prowincjalną, Prowincji pw. Świętego Józefa w Niemczech, Holandii, Włoszech i Węgrzech.
22 września 2004 roku, został mianowany członkiem Komisji przygotowującej uroczystości jubileuszowe 75-lecia Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej.
20 lutego 2006 roku, ks. Edward otrzymał kolejne nominacje: został wtedy mianowany Członkiem Komisji Przedkapitulnej do spraw przygotowania XI Kapituły Generalnej oraz członkiem Przedkapitulnej Komisji i Prawnej, której celem na być opracowanie sugestii i dyrektyw na XI Kapitułę Generalną.
Ostatnią nominację w tej kadencji otrzymał 8 grudnia 2006 roku, kiedy został mianowany Delegatem Przełożonego Generalnego na Kapitułę Prowincjalną Prowincji pw. Świętej Rodziny w Australii i Nowej Zelandii.

Ks. Edward Szymanek z urzędu brał udział w XI Kapitule Generalnej w lipcu 2007 roku, na której przełożonym generalnym został wybrany ks. Tomasz Sielicki, a wikariuszem generalnym ks. Krzysztof Grzelak, na tej Kapitule której dobiegła też końca jego długoletnia praca w generalnym zarządzie Towarzystwa Chrystusowego.

Na XII Kapitułę Generalną, która odbyła się w lipcu 2013 roku nie został już wybrany, ale 27 czerwca 2013 roku otrzymał pismo od przełożonego generalnego ks. T. Sielickiego informujące, że „…uczestniczy w XII Kapitule Generalnej Towarzystwa Chrystusowego, z racji pełnionej w przeszłości funkcji przełożonego generalnego… wyrażam przekonanie, że udział Czcigodnego Księdza w XII Kapitule Generalnej – z wyjątkową znajomością spraw Towarzystwa – ubogaci wszystkich jej uczestników oraz przyczyni się do podejmowania decyzji służących rozwojowi naszej Rodziny Zakonnej”.

Wykłady z zakresu Biblii, a szczególnie Nowego Testamentu prowadził w WSD Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu, w WSD Księży Salezjanów w Lądzie, WSD Ojców Franciszkanów we Wronkach oraz w Polskim Centrum Katechetycznym w Wilnie na Litwie, jako filii Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie.


Ks. Edward Szymanek uczestniczył w Komisji Rewizyjnej w Biblii Tysiąclecia. Jest autorem pięciu pozycji książkowych: List do Galatów. Wstęp – Przekład z Oryginału, Komentarz, tom VI, część 2, (seria KUL) Poznań-Warszawa 1978; Wykład Pisma Świętego Nowego Testamentu, Poznań 1990; autorem przekładu i komentarzy Listu do Rzymian i Listu do Galacjan w Biblii Poznańskiej.
Jest także autorem ponad trzydziestu artykułów naukowych oraz ok. 130 artykułów popularnonaukowych w czasopismach religijnych, szeroko promujących Biblię, a zwłaszcza Nowy Testament, głównie w periodyku „Msza Święta”.

Był wieloletnim duchowym opiekunem Ruchu Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” i Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców w Poznaniu. W Domu Głównym pod jego przewodnictwem odprawiano miesięczne spotkania, ze mszą świętą oraz wykładem naukowym.

Do wielu podejmowanych prac naukowych i dydaktycznych, należy dodać jeszcze niestrudzoną pracę duszpasterską, jako kaznodzieja, rekolekcjonista i spowiednik w wielu żeńskich zgromadzeniach zakonnych w Poznaniu, Ostrzeszowie, Pniewach, Morasku oraz w wielu innych zakonach w całej Polsce.

W zgromadzeniu zakonnym Towarzystwie Chrystusowym, przeżywał swoje jubileusze kapłańskie. Na 50-lecie kapłaństwa, ówczesny przełożony generalny ks. Tadeusz Winnicki napisał m.in. „..Za wszystkie prace spełniane z miłości do naszego Zgromadzenia, nacechowane sentire cum Societate, z troską o przyszłość i jakość naszej Wspólnoty pragnę jak najszczerzej i serdecznie podziękować. Czynie to imieniem własnym, jak i w imieniu całej Wspólnoty, która tyle zawdzięcza Drogiemu Księdzu Jubilatowi. Jakże wielu spośród nas związanych jest od początku swojej drogi kapłańskiej z osobą Księdza Jubilata jako rektora naszego Seminarium, czy też wikariusza generalnego, a następnie Przełożonego Generalnego. Dziękuję za długoletnią pracę profesorską, za gorliwy siew Słowa Bożego po całej Polsce i za granicą. Myślę, że duszpasterska praca wychowanków, jak również niezliczona rzesza sióstr zakonnych, stanowi swoistą modlitwę, która wielbi Boga i staje się równocześnie prośba w intencjach Jubilata…”.
Na wydrukowanemu z tej okazji obrazku jubileuszowym napisał tylko krótkie słowa: Jezu, ufam Tobie.

Na 60-lecie kapłaństwa, przełożony generalny ks. Ryszard Głowacki, oprócz życzeń i podziękowań, dodał: „…Świadomość tylu prac, dobrze i konsekwentnie przezywanego powołania kapłańskiego i zakonnego niech będą powodem radości i tym głębszego Magnificat śpiewanego razem z Bogurodzicą Najwyższemu Bogu za udział w Chrystusowym Kapłaństwie poprzez nasza wspólnotę zakonną...”.
Na zbiorowym obrazku jubileuszowym, sześciu żyjących z tego rocznika kapłanów napisali: Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam.

Nie sposób w krótkim biogramie przedstawić całą działalność ks. Edwarda na polu zakonnym, wychowawczym, duszpasterskim, rekolekcyjnym, naukowym, pisarskim i wydawniczym. Jego życie, to bogaty materiał na obszerną pracę monograficzną.

Ks. Edward Szymanek SChr zmarł we wtorek 9 października 2018 roku w szpitalu w Grodzisku Wielkopolskim. Przeżył 85 lat życia, w tym 69 lat życia zakonnego i 61 lat życia kapłańskiego.

Po śmierci ks. Edwarda Szymanka na ręce przełożonego generalnego ks. Ryszarda Głowackiego napłynęło wiele listów kondolencyjnych. Kondolencje przesłali m.in.: abp Stanisław Gądecki metropolita poznański i przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski; bp Stanisław Stefanek TChr, który napisał: „…jestem w Calgary (Kanada) i w dniu uroczystości pogrzebowych włączymy się tutaj ze współbraćmi we wspólnotę Domu Poznańskiego, żegnającego naszego współbrata Edwarda. Do wszystkich słów, które z pewnością będą niosły wspomnienie o wielkiej miłości Zmarłego Biblisty do Świętych Tekstów, do Kościoła, do Towarzystwa, o każdego człowieka, chciałbym dodać jedno słowo od siebie. To był czas studiów na KUL-u ks. Edwarda. Przez trzy lata, każdej soboty głosił konferencje Maryjną w kaplicy Sióstr Służek przed obrazem Matki Boskiej Latyczowskiej, który był u nich ukrywany z obawy przed zabraniem go przez władze komunistyczne. Tematem tych konferencji był Magnificat..”; Ks. prof. Sławomir Nowosad, Dziekan Wydziału Teologii KUL i ks. prof. Mirosław S. Wróbel, dyrektor Instytutu Nauk Biblijnych LUL; ks. prof. UAM Paweł Wygralak, WT UAM; Matka Franciszka Sagun, przełożona generalna Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, która dodała: „…śp. ks. Edward jest znany wielu urszulankom, bowiem przez 50 lat posługiwał naszemu Zgromadzeniu jako spowiednik, rekolekcjonista i wykładowca….”; s. Benigna Kania USU, przełożona prowincjalna Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej, która dodała, że: „…przez długie lata ks. Edward przyjeżdżał no nowicjatu w Poznaniu-Pokrzywnie z wykładami Pisma Świętego, wielokrotnie prowadził rekolekcje i głosił konferencje…”; s. J. Gołebiowska przełożona generalna Sióstr Wspólnej Pracy z Włocławka; s. Teresa Szymczyk radna generalna Sióstr Służek NMP Niepokalanej; Teresa Krótka, przełożona generalna Instytutu Świeckiego Chrystusa Króla w Kielcach; oraz wiele innych od osób świeckich i instytucji.

Uroczystości pogrzebowe zmarłego kapłana Edwarda rozpoczęły się w poniedziałek 15 października 2018 roku. O godzinie 18.00 przywieziono ciało zmarłego kapłana do Domu Głównego w Poznaniu, w którym pracował i mieszkał przez większość swojego kapłańskiego życia. Trumna ze zmarłym kapłanem Edwardem - przy udziale wielu księży z kraju i zagranicy, braci zakonnych, kleryków, licznych sióstr zakonnych, krewnych zmarłego oraz wielu bliskich - została przez kleryków wniesiona do centralnej kaplicy zakonnej. Odmówiono wtedy różaniec za zmarłego kapłana, a następnie wikariusz generalny ks. Bogusław Burgat przewodniczył odśpiewanym nieszporom z oficjum za zmarłych. Po nieszporach wikariusz generalny poprowadził modlitwy z ostatnim pożegnaniem. Potem odprowadzono ciało zmarłego kapłana do karawanu. Dalszy ciąg uroczystości pogrzebowych odbył się następnego dnia.

We wtorek, 16 października o godz. 9.30 trumna z ciałem śp. ks. Edwarda Szymanka została przywieziona do wypełnionej wiernymi katedry poznańskiej, gdzie została złożona na katafalku przed głównym ołtarzem. W rozpoczynających się uroczystościach pogrzebowych wzięła: rodzina zmarłego kapłana; siostry zakonne z wszystkich wspólnot posługujących w Wielkopolsce; organizacje kościelne i inne, którym posługiwał ks. Edward; delegacje różnych stowarzyszeń oraz delegacje parafialne z kraju i zagranicy; członkowie Ruchu Kultury Chrześcijańskiej „Odrodzenie” i Katolickiego Stowarzyszenia Wychowawców, wraz za sztandarem; klerycy chrystusowcy oraz z innych seminariów duchownych; bracia zakonni; nowicjusze; ponad 100 kapłanów diecezjalnych i zakonnych z prowincjałami; zarząd Towarzystwa Chrystusowego z przełożonym generalnym ks. Ryszardem Głowackim na czele oraz bp Wiesław Lechowicz, delegat episkopatu Polski do spraw emigracji.

Przed mszą świętą odczytano przysłane adresy i listy kondolencyjne. O godzinie 10.00 rozpoczęła się msza święta pogrzebowa, której przewodniczył poznański biskup pomocniczy Zdzisław Fortuniak. Homilię pogrzebową wygłosił chrystusowiec, biblista, ks. Paweł Melczewski, wychowanek ks. Edwarda. Na zakończenie liturgii mszalnej przemówił były przełożony generalny ks. Tomasz Sielicki; siostra Ewa Kaczmarek, przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Chrystusa Króla dla Polonii Zagranicznej; przedstawiciele stowarzyszeń, których opiekunem był śp. ks. Edward. Przemówienia zakończył przełożony generalny Towarzystwa Chrystusowego ks. Ryszard Głowacki, dziękując wszystkim za obecność i wspólną modlitwę.
Po Mszy Świętej pogrzebową liturgię pożegnalną w katedrze poznańskiej poprowadził przełożony generalny ks. Ryszard Głowacki. Następnie trumnę odprowadzono do karawanu i przewieziono na Cmentarz Miłostowski.
Dalsza część uroczystości odbyła się na cmentarzu miłostowskim, którą również prowadził przełożony generalny. Po jej zakończeniu przełożony generalny jeszcze raz podziękował wszystkim tym, którzy wzięli udział w ostatniej ziemskiej drodze ks. Edwarda oraz wszystkim którzy przysłali słowa kondolencyjne.

Ks. Edward Szymanek spoczął w kwaterze chrystusowców na cmentarzu miłostowskim w Poznaniu, gdzie oczekuje zmartwychwstania.

DOBRY JEZU A NASZ PANIE – DAJ MU WIECZNE SPOCZYWANIE

ks. Bernard Kołodziej SChr


****
Ks. Edward Szymanek SChr urodził się 9 lipca 1933 r. w Przytocznie. Do Towarzystwa Chrystusowego wstąpił 23 sierpnia 1949 r. Dnia 7 września 1949 r. rozpoczął kanoniczny nowicjat w Ziębicach zakończony pierwszą profesję zakonną 8 września 1950 r., profesję wieczystą złożył 8 września 1954 r. w Poznaniu. Święcenia kapłańskie przyjął 6 kwietnia 1957 r. w odbudowywanej archikatedrze poznańskiej z rąk ks. bpa Franciszka Jedwabskiego. Po święceniach pracował jako wikariusz w parafii pw. Wniebowzięcia NMP we Władysławowie (1957) oraz w parafii pw. św. Józefa w Stargardzie (1957-1958). W latach 1958-1961 odbył studia biblijne w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uwieńczone uzyskaniem stopnia naukowego doktora.

W Towarzystwie Chrystusowym pełnił wiele ważnych funkcji: począwszy od 1961 r. był wykładowcą Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa, od 1963 r. przez 5 lat kierował redakcją miesięcznika „Msza Święta”, w latach 1968-1969 i 1977-1981 pełnił funkcję rektora Wyższego Seminarium Duchownego Towarzystwa Chrystusowego. W zgromadzeniu był także zaangażowany między innymi w prace komisji do spraw formacji i życia zakonnego.

Dwukrotnie piastował urząd wikariusza generalnego Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej. Dnia 6 lipca 1983 r. został wybrany przełożonym generalnym Zgromadzenia na sześcioletnią kadencję. Później przez szereg lat był członkiem Rady Generalnej. W ramach pełnionych funkcji udzielał się w środowiskach polonijnych w wielu zakątkach świata.

Jako biblista działał także na polu akademickim jako wykładowca Pisma Świętego w seminariach duchownych i popularyzator Biblii we wspólnotach zakonnych i gremiach świeckich. Był autorem wielu publikacji naukowych i popularno-naukowych, w roku 1990 opublikował podręcznik „Wykład Pisma Świętego Nowego Testamentu”. Był także w gronie tłumaczy Biblii Poznańskiej, gdzie przełożył listy św. Pawła do Rzymian i do Galatów.

We wspólnotach życia konsekrowanego i wśród wiernych świeckich był cenionym spowiednikiem, kierownikiem duchowym, kaznodzieją i rekolekcjonistą.